ابو القاسم سلطانى
318
دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى )
عوارض : سرگيجه ، استفراغ ، بىاشتهائى ، اسهال ، با دوز بالا ناراحتىهاى كليوى ، راشهاى جلدى . اشكال داروئى : پودر 10 گرم در روز ، عصاره الكلى 5 / 4 گرم در روز . ( * ) - مطالب داخل كروشه [ ] اضافات از مخزن الادويه ( 1 * ) - كتاب مقدس ، تورات ، سفر اعداد ، باب يازدهم ص 224 ( 2 * ) - تت دياسقوريدوس م - 1 ش 62 ص 63 ( 3 * ) - منظور از طاعون [ فساد هوا به سبب عفونت ، مردار ، كشتار ، به عبارت ديگر آلودگى هوا مىباشد ] . ( 4 * ) - جامع مفردات ج 4 ص 163 ( 5 * ) - الابنيه ص 315 ( 6 * ) - اصل : صقلبى ، صقالبى - ياء نسبت ، صقلب - سيسيل ( 7 * ) - تت قانون عب 362 ( 8 * ) - اصل : قيله الماء ، قيله الماء ، قيله المائيه ، ادره " الادره فهو اجتماع رطوبت فى الخصى " ( رازى در جلد 10 - صفحه 230 كتاب الحاوى ) ، تورم ايجاد شده ناشى از تجمع مايع سروزى در واژينال بيضه ، چنانچه اين تورم در اثر گوشت زائد باشد به آن قروه Sarco hydrocele مىگويند ، قيله الماء - Hydrocele ( 9 * ) - اصل قيله الامعاء ، نزول الثرب فى السّره - فتق المعى المائى ، فتق نافى محتوى چادرينه . انگليسى Epiplompha locele ، فرانسوى Epiplomphale يا Hernie de l ombilic ( 10 * ) - تلخيص از اختيارات 72 ، تحفه 248 ، مخزن 541 Code - 1704 بلسان Commiphora opobalsamum Engl . درختى است هميشه سبز ، خاردار از خانواده Burseraceae داراى شاخههاى كوتاه ، برگ داراى دمبرگ و مركب از برگچههاى پوشيده از تارهاى ظريف بيضوى شكل ، نوكتيز ، كنارهها صاف ، گلها 2 نوع نر و ماده واقع بر روى يك پايه سفيدرنگ ، گلهاى نر داراى چهار برگ و 8 پرچم ، ميوه تخممرغى ، گلابى شكل ، كمى گوشتدار ، به رنگ قهوهاى تيره ، مايل به قرمز ، محل رويش آن عربستان ، حبشه ، انطاكيه و فلسطين مىباشد . تاريخچه و موارد مصرف آن در طب سنتى : ابو ريحان بيرونى به نقل از ماسرجويه و ارجانى مىنويسد محل رويش آن فقط عين الشمس ( نزديك قاهره ) از توابع مصر مىباشد 1 * و به تبع در تاليفات پزشكان بعدى نيز همين ذكر شده است . داود انطاكى مىنويسد در كتب نصارى آمده كه حضرت مريم وقتى با مسيح به مطريه و نزديك آن چاه نشست و جامههاى خود را با آب آن شست و آب آن را چلانيد از آن درخت بلسان روئيد لذا نصارى اين درخت را